Energie en CO2-reductie

Energiezuinige en CO2-neutrale zorg

Cosis wil een energiezuinige en CO2-neutrale zorginstelling zijn. Daarom zetten wij alles in het werk om ons energieverbruik te minimaliseren. Bijvoorbeeld door ons vastgoed te verduurzamen en ons wagenpark te vergroenen. Verder willen we de energie die we verbruiken, zoveel mogelijk uit hernieuwbare bronnen halen. Ook investeert Cosis in het energiebewustzijn van medewerkers en cliënten. Want slimmer met energie omgaan, begint bij onszelf.

Dit zijn onze doelen voor 2025

Klik op rode stippen bij de illustratie en ontdek wat onze 6 doelen zijn!

Jaarlijks een verlaging van 3% van CO2-uitstoot en energieverbruik. Hiermee sluiten wij aan op de klimaatafspraken in de Green Deal Zorg 3.0; in 2030 55% CO2-reductie en volledig klimaatneutraal 2050
Jaarlijks 2 tot 5 panden volledig verduurzamen
De installaties in ons vastgoed stap voor stap duurzaam vervangen
Tal van locaties voorzien van LED-verlichting, zonnepanelen én sedumdaken
Bij nieuwbouw/renovatie - binnen het beschikbare budget - de maximale mogelijkheden benutten voor hergebruik van materialen
Bij nieuwbouw kiest Cosis voor gasloos bouwen
CO2 reductie wagenpark door overgang naar elektrisch rijden en/of waterstof

Aan het woord

‘Stap voor stap ons vastgoed verduurzamen’

Johan ten Cate, manager vastgoedbedrijf: ‘Van oud tot splinternieuw; van huur tot eigendom: Cosis heeft ruim tweehonderd locaties in gebruik. Ondoenlijk om al deze locaties in één keer te verduurzamen. Het is de kunst om dit zo slim, verantwoord en effectief mogelijk te doen.

We zijn daarom gestart met het inwinnen van data, het inzicht verkrijgen in ons energieverbruik én het maken van een routekaart voor verduurzaming. Mede dankzij dit voorwerk hebben wij in 2022 vele acties kunnen uitvoeren. Van integrale verduurzaming tot het nemen van duurzame quick wins. De doelen uit de Green Deal Zorg 3.0 zijn ambitieus, maar ze liggen nog altijd binnen handbereik. Zeker omdat we dankzij alle voorbereidingen de komende jaren in staat zijn om grote stappen te zetten. Kortom, er is nog veel te doen, maar we zijn zeker op de goede weg.’

Onze acties in 2022

Ons Energieteam

Het Energieteam van Cosis coördineert de energiebesparende maatregelen in onze gebouwen, monitort de voortgang ervan en evalueert de stappen die zijn gezet. Het team kwam in 2022 zes keer samen. Het energieteam bestaat uit: Johan ten Cate, Henk Vugteveen én een externe adviseur.

Routekaart Cosis

Om een goede afweging te maken tussen maatregelen, investeringen én opbrengsten in ons vastgoed maakt Cosis gebruik van de C02-Routekaart. Al ons vastgoed, huur én eigendom, staat hierin geregistreerd. De Routekaart bevat informatie over de beoogde maatregelen, investeringen, besparingen, verbruik van energie en de opwekking van energie. Op basis van de maatregelen die we al hebben genomen én nog in de planning hebben, kunnen wij de CO2-uitstoot voor 2030 en 2050 voorspellen.

Duurzaamheidsfocus op 39 locaties

Cosis wil slim en effectief investeren in haar vastgoed. Onze focus ligt daarom op 39 locaties die meer dan 50,000 kWh verbruikten. Door deze locaties succesvol te verduurzamen, kunnen we in korte tijd grote stappen zetten. In 2022 hebben we – op deze locaties - de volgende acties ondernomen:

Het aanbrengen van ledverlichting op 16 locaties
Het aanbrengen van zonnepanelen op 12 locaties
De uitvoering van erkende maatregelen (energiebesparende maatregelen) op alle 39 locaties
Onderzoek voor de uitvoering van energierenovaties van 5 locaties in 2023 en 5 locaties in 2024 [verderop lees je meer hierover]
Voor panden die niet in ons eigendom zijn, hebben we verhuurders aangeschreven om kenbaar te maken welke duurzaamheidsinitiatieven ze in de planning hebben
Onderzoek naar de toepassing van sedum op daken.

Integrale energierenovaties panden

De komende jaren voert Cosis op tien locaties een ingrijpende energierenovatie uit. Het gaat om panden die in ons eigendom zijn. Met de energierenovatie besparen we op onze energielasten, reduceren we CO2-uitstoot én voegen we waarde toe aan ons vastgoed. In 2022 is onderzoek gedaan naar de locaties: Avondsterlaan, Spoorstraat, Gooiland, Leeuweriklaan en Vlaanderenlaan. Op basis van dit onderzoek wordt per locatie een plan van aanpak gemaakt. De energierenovaties van deze vijf locaties starten in 2023.

Stimuleringsfonds Duurzaamheid

Voor alle locaties van Cosis (Wonen, WDL, KJG en ATC) is er via het stimuleringsfonds eenmalig 2500 euro beschikbaar om maatregelen te nemen om het energieverbruik op locaties te verlagen. Dit budget kan worden ingezet voor quick wins zoals de aanschaf van radiatorventilatoren, radiatorfolie, zuinige douchekoppen en tochtstrippen. In 2022 maakten 20 locaties gebruik van het Stimuleringsfonds Duurzaamheid.

Toepassing zonnestroomsystemen

In 2022 is Cosis gestart met het project ‘Toepassing zonnestroomsystemen’. Het is onze ambitie om op 12 locaties van Cosis 2000 zonnepanelen aan te leggen. Voordat we starten, is uitgebreid onderzoek gedaan. Zo hebben we gekeken welke locaties het meest interessant zijn, of daken constructief geschikt zijn en wat het opwekkingspotentieel is. Ook hebben we subsidies en mogelijke opslag van energie onderzocht.

Duurzame nieuwbouw

Cosis heeft meerdere nieuwbouwplannen in de planning. In bij elk plan leggen we de duurzaamheidslat hoog. Zo kiezen we voor gasloos bouwen. Daarnaast moet nieuwbouw minimaal voldoen aan de eisen voor Bijna EnergieNeutraal Gebouw (BENG). Ook dagen we aannemers uit om met innovatieve oplossingen te komen die bijdragen aan onze duurzaamheids- en besparingsambities: denk aan circulair bouwen.

Energiemonitoring

Met de Energiemonitor monitoren wij het elektriciteits- en gasverbruik van ruim 150 Cosis-locaties. De inzichten uit de energiemonitor zijn waardevol. Om onze verduurzamingsplannen te prioriteren, maar ook om quick wins behalen. Zodra we een afwijking zien in de verbruikscijfers, ondernemen we actie. Hierdoor hebben we in 2022 op diverse locaties besparingsmaatregelen kunnen nemen.

Zorg voor Energie

Samen met nog 175 andere zorgorganisaties is Cosis op 12 oktober gestart met Zorg voor Energie. Deze campagne is een initiatief van het Milieuplatform Zorgsector (MPZ). Zorg voor Energie moet – door bewustwording bij zorgmedewerkers - bijdragen aan het terugbrengen van het energieverbruik in de Nederlandse gezondheidszorg. Zo kregen collega’s tips om te verduurzamen: zoals het hergebruiken van kopjes en het uitdoen van lichten wanneer er niemand in de kamer is.

Vervoer en wagenpark

Cosis heeft zo’n 130 dienstauto’s in gebruik. Dit wagenpark willen we de komende jaren vergroenen. In 2022 zijn daar mooie stappen in gezet, maar er blijven ook genoeg uitdagingen over.

Dienstauto’s op HVO100 – Cosis heeft ruim 40 dienstauto’s in gebruik die nog op diesel rijden. Omdat HV100 een duurzaam alternatief voor diesel is (90% CO2-reductie en een lagere uitstoot van fijnstof en koolmonoxide) stimuleren wij medewerkers die met deze dienstauto’s rijden om HV100 te tanken. Dit gaat steeds beter. Zo reden er in 2022 gemiddeld tien auto’s volledig op HV100. Volgend jaar willen we nog meer collega’s bewustmaken van het belang van HV100. En dat een

Onderzoek naar deelauto’s – Kunnen we door de inzet van deelauto’s kilometers en C02-uitstoot besparen én ons wagenpark verkleinen? En kunnen we hierin optrekken met andere organisaties? Dit is een vraag die ons al langer bezighoudt. We zijn in Groningen en Drenthe betrokken bij verschillende gemeentelijke en provinciale initiatieven waarbij we de mogelijkheden verkennen.

Elektrische dienstauto’s –In 2022 heef Cosis vier elektrische dienstauto’s in gebruik genomen: in Hoogeveen, Assen en Groningen. De auto’s kunnen voor dienstritten onderling gedeeld worden door collega’s. Hoewel het voor collega’s soms wennen is om elektrisch te rijden, zijn de ervaringen positief. Er zijn ook aandachtspunten: die gaan vooral over het tijdig laden van de auto’s.

Drenthe reist duurzaam

Cosis stimuleert medewerkers om zo duurzaam mogelijk te reizen. Met ondersteuning van Drenthe reist Duurzaam hebben we in 2022 een aantal acties uitgezet voor het verder verduurzamen van het woon-werkverkeer.

Postcodescans - Op drie locaties zijn postcodescans uitgevoerd om een beter beeld te krijgen van de woon-werkafstand die collega’s afleggen. Met de teams van deze locaties is besproken welk vervoermiddel het beste past bij een afstand. Tot 1,5 km is dit wandelen, tot 7,5 km de gewone fiets en voor afstanden tussen de 7,5 km en 15 km is de e-bike een alternatief. Ook het openbaar vervoer is voor veel reisbewegingen een uitkomst. Uit de gesprekken kwam naar voren dat de hele vroege- en late diensten medewerkers soms belemmeren om de fiets te pakken. Daar waar het kan proberen we collega’s toch aan te sporen om vaker de fiets te pakken.

Hogere fietsvergoeding – Om het fietsgebruik te stimuleren verhoogde Cosis in 2022 de fietsvergoeding van € 749 naar € 1400. Dit biedt medewerkers meer financiële ruimte voor de aanschaf van een (elektrische-) fiets. De effecten waren direct zichtbaar. In de periode t/m juni 2022 werden er 100 fietsen verkocht en in de tweede helft 133 fietsen.

Hybride werken - Cosis heeft in 2023 het beleid voor hybride werken geïntroduceerd [Zie ook hoofdstuk 3]. Eén van de uitgangspunten is dat medewerkers daar werken, waar het werk gedaan kan worden. Bijvoorbeeld thuis of op een locatie die dichterbij de woonplaats ligt. Dit zorgt voor meer regie bij medewerkers én voor een reductie van het woon-werkverkeer.

Elektrische fietsen – Naast elektrische auto’s stellen we op meerdere locaties elektrische deelfietsen beschikbaar voor het zakelijk verkeer. Onder meer in Emmen, Hoogeveen en Assen. Zo zijn er al twee ambulante teams die geregeld de e-bike gebruiken voor cliëntbezoek. Ook op het Servicekantoor in Assen en verschillende regiokantoren zijn e-bikes én gewone fietsen beschikbaar voor dienstreizen. Het is soms wennen om ritten binnen 15 km met een fiets of e-bike af te leggen, maar het gebruik van duurzame alternatieven neemt steeds meer toe.